A Comparative Study of Zarkishī and Sīyūṭī's Views about Independency or Collectivity Denotation of the Quran's Miracle Aspects

Document Type : Research

Authors

1 Ph.D. Student, Islamic Azad University of Abadan

2 Assistant Professor, Islamic Azad University of Abadan

Abstract

Regarding the miraculous character of the Quran, one of the important issues is how its different aspects indicate the inimitability of the Quran, i.e., do they signify it individually and independently or collectively?  Quranologists generally believe that one or more miracle aspects of the Quran are sufficient for proving its inimitability. In this regard, Zarkishī believes in the collectiveness of the miracle aspects, while Sīyūṭī considers one aspect alone and independently to be sufficient. By using the descriptive-analytical approach, in this writing, Zarkishī and Sīyūṭī's miracleology method have been studied comparatively. Also, Zarkishī's view about the collectiveness of the miracle aspects has been analyzed and criticized. On the one hand, Zarkishī believes in the collectiveness of the miracle aspects and does not consider one or even several miracle aspects to be sufficient for indication of the inimitability, but on the other hand, he does not assign a specific number for them. By considering and understanding all dimensions of this issue, it seems impossible to realize the inimitability in this way. Still, by considering the unlimited number of the miracle aspects, their perceptibility, and the effectiveness miracle of the Quran, Sīyūṭī has accepted the independency and individuality of each miracle aspect. So, his view has more coherence and convergence. 

Keywords

Main Subjects


قرآن کریم
ابن‌عطیه، عبدالحق‌بن‌غالب، المحرّر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، به‌کوشش احمدصادق ملاح، قاهره: بی‌نا، 1394ق.
ایزدی، مهدی و حامد جمالی، «روش‌شناسی زرکشی در البرهان و مقایسۀ آن با روش سیوطی در الإتقان»، مطالعات قرآن و حدیث، س3، ش2، 1389، صص71تا97.
باغبانی، رضوان، «اعجاز ادبی قرآن کریم و سیر نزول آن»، فصلنامۀ لسان مبین، س3، ش7، 1391، صص46تا64.
باقلانی، محمدبن‌طیب، اعجاز القرآن، چاپ‌اول، بیروت: دار الکتب العلمیه، 1421ق.
بنت‌الشاطی، عایشه، اعجاز بیانی قرآن، ترجمۀ حسین صابری، تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی، 1376.
جرجانی، عبدالقاهربن‌عبدالرحمان، صلاة الرسائل فی اعجاز القرآن، به‌تحقیق احمدمحمد خلف‌الله و سلام محمد زغلول، مصر:
 دار المعارف، 2008م. 
جعفرزاده کوچکی، علیرضا و سروش شهریاری‌نسب، «بازاندیشی در حقیقت اعجاز»، فصلنامۀ پژوهش‌های فلسفی کلامی، دانشگاه قم، س17، ش3، 1395، صص 49تا70.
حسینی شاه‌عبدالعظیمی، حسین، تفسیر اثنی عشری، چاپ‌اول، بی‌جا: میقات، 1363.
حویزی، عبدعلی‌بن‌جمعه، تفسیر نورالثقلین، به‌تصحیح هاشم رسولی، چاپ‌چهارم، بی‌جا: اسماعیلیان، 1415ق.
خطابی، حمدبن‌محمد، بیان اعجاز القرآن فی ضمن ثلاث رسائل فی اعجاز القرآن، مصر: دار المعارف، 2015م.
خطیب، عبدالکریم، الإعجاز فی دراسات السابقین، بیروت: دار الفکر العربی، بی‌تا.
خمینی، روح‌الله، آداب الصلوة، چاپ‌اول، بی‌جا: مؤسسۀ نشر آثار امام خمینی، 1372.
خویی، ابوالقاسم، البیان فی تفسیر القرآن، بی‌جا: انوار الهدی، 1401ق.
راغب اصفهانی، حسین‌بن‌محمد، مقدمۀ تفسیر جامع التفاسیر، کویت: دار الدعوة، 1405ق.
رافعی، مصطفی‌صادق، اعجاز القرآن و البلاغة النبویة، چاپ‌نهم، بیروت: دار الکتب العربی، 1393ق.
رمانی، علی‌بن‌عیسی و دیگران، ثلاث رسائل فی اعجاز القرآن، مصر: دار المعارف، بی‌تا.
رمانی، علی‌بن‌عیسی، النکت فی اعجاز القرآن ضمن ثلاث رسائل، مصر: دار المعارف، بی‌تا.
ریپین، آندرو، «دیدگاه زرکشی و سیوطی در باب روایات اسباب النزول»، ترجمان وحی، ترجمۀ مرتضی کریمی‌نیا، س14، ش1، 1389، صص 92تا107.
زرقانی، محمدعبدالعظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، بیروت: دار الکتب العلمیة، 1409ق.
زرکشی، محمدبن‌بهادر، البرهان فی علوم القرآن، به‌تحقیق محمدابوالفضل ابراهیم، بیروت: المکتب العصریة، 1957م.
زملکانی، محمدبن‌علی، البرهان الکاشف عن اعجاز القرآن، به‌تحقیق خدیجه حدیثی و احمد مطلوب، بغداد: احیاء التراث العربی، 1974م.
سعیدی روشن، محمدباقر، معجزه‌شناسی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، 1379.
سیوطی، عبدالرحمن‌ابی‌بکر، الإتقان فی علوم القرآن، به‌تحقیق محمدابوالفضل ابراهیم، بیروت: المکتبة العصریة، 1418ق.
سیوطی، عبدالرحمن‌ابی‌بکر، الإتقان فی علوم القرآن، تهران: امیرکبیر، 1363.
سیوطی، عبدالرحمن‌ابی‌بکر، معترک الأقران فی اعجاز القرآن، بیروت: دار الکتب العلمیة، 1408ق.
شربجی محمدیوسف و حسین علینقیان، «سیوطی و علوم قرآن»، صحیفۀ مبین، ش5، 1383، صص 86تا105.
شمس‌الدین آملی، محمدبن‌محمود، نفائس الفنون فی عرائس العیون، تهران: اسلامی، 1377.
صابری، حسین، شاخصه‌های کتاب البرهان، مشهد: انتشارات علمی فرهنگی، 1393.
طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت: اعلمی، 1366.
طباطبایی، محمدحسین، اعجاز قرآن، تهران: نشر فرهنگی رجاء، 1362.
طباطبائی، سیدکاظم، «پژوهش‌های قرآن‌شناختی سیوطی»، دانشکدهٔ الهیات دانشگاه فردوسی،  مشهد: 1379، ش47تا48، صص55تا88.
طوسی محمدبن‌حسن، الإقتصاد الهادی الی طریق الرشاد، بی‌جا: مکتبة چهل ستون العامة و مدرستها، 1400ق.
طوسی محمدبن‌حسن، اعجاز قرآن، تهران: مرکز نشر فرهنگی رجا، بی‌تا.
عباسی‌نیا، سعید، اعجاز قرآن و لزوم هماهنگی و تناسب‌های عصری با رویکردی به حوزۀ علوم انسانی، قم: مرکز بین‌‌المللی ترجمه و نشر المصطفی، 1396.
عک، خالدعبدالرحمن، اصول التفسیر و قواعده، چاپ‌دوم، بیروت: دار النفاس، 1406ق.
علم‌الهدی، علی‌بن‌حسین، جمل العلم و العمل؛ شرح شیخ طوسی، بی‌جا: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه، 1358.
فخر رازی، محمدبن‌عمر، تفسیر الکبیر، چاپ‌دوم، تهران: دار الکتب العلمیة، بی‌تا.
قاضی، عبدالجباربن‌احمد، المغنی فی ابواب التوحید و العدل، به‌تحقیق امین خولی، مصر: بی‌نا، بی‌تا.
قطب راوندی، سعیدبن‌هبةالله، الخرائج و الجرائح، چاپ‌اول، قم: امام مهدی(ع)، 1409ق.
قرطبی، محمدبن‌احمد، الجامع لأحکام القرآن، مشهد: رضوی، 1408ق.
کریمی‌نیا، مرتضی، «ریشه‌های تکوین نظریۀ اعجاز قرآن و تبیین وجوه آن در قرن نخست»، مجلۀ پژوهش‌های قرآن و حدیث، س42، ش1، 1392، صص 113تا144.
کواز، محمدکریم، سبک‌شناسی اعجاز بلاغی قرآن، ترجمۀ حسین سیدی، چاپ‌اول، تهران: سخن، 1386.
ماوردی، علی‌بن‌محمد، النکت و العیون تفسیر الماوردی، بیروت: دار الکتب العلمیة، بی‌تا.
مجلسی، محمدباقربن‌محمدتقی، بحار الانوار، به‌تحقیق و تصحیح جمعی از محققان، بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1403ق.
مصطفی، مسلم، مباحث فی اعجاز القرآن، دمشق: دار القلم، 1426ق.
معرفت، محمدهادی، التمهید فی علوم القرآن، قم: نشر اسلامی، 1429ق.
مؤدب، سیدرضا، اعجاز قرآن، احسن الحدیث، چاپ‌اول، قم: 1379.
 
CAPTCHA Image