نمادها واژگانی هستند که در معانیای غیر از معنای اصلی خود به کار میروند؛ و معنای آنها معنایی مجرد و نامحسوس و ناملموس است.
نشانهها واژگانی هستند که برای بیان یک معنای ملموس و محسوس غیر از معنای اصلیشان به کار میروند. در قرآن کریم از نمادها و نشانه های فراوانی همچون نمادهای جاندار، بی جان، گیاهی و انتزاعی استفاده شده است، نگارنده در این مقاله سعی نموده است بر اساس آیات قرآن و روایات اهلالبیت نمادها و نشانه های جاندار را تأویل نموده و معانی آنها را از دیدگاه های مختلف فریقین بررسی کند. قطعاً درک صحیح از تأویل یا تفسیر یک واژه ما را به فهم بهتر زبان قرآن رهنمون نموده و از بسیاری از خطاها مصون میدارد. لازم به ذکرست است که شناخت فرهنگ ملل مختلف به فهم نمادها کمک شایانی مینماید که بدین دلیل نگارنده از منابعی که در این باره تحقیق و پژوهش نمودهاند بهره برده است. نمادها و نشانهها در قرآن در حدود 100 نماد هستند که نگارنده در این مقاله فقط به بیان نمادهایی که جاندار بوده و از نعمت حیات و زندگی بهرهمند بودهاند اعم از انسان، شیطان، و یا حیوانات بحث نموده است.
